Nhựa xuất hiện trong mọi lĩnh vực cuộc sống, từ đồ chơi trẻ em đến đồ gia dụng. Để sản xuất các mặt hàng từ vật liệu này, hạt nhựa nguyên chất và chất độn nhựa là hai thành phần phổ biến nhất. Cả hai đều có những ưu và nhược điểm riêng. Hạt nhựa nguyên sinh có độ tinh khiết cao, đảm bảo chất lượng sản phẩm.
Hạt nhựa nguyên sinh được sản xuất từ các nguồn tài nguyên hóa thạch như dầu mỏ hoặc khí gas tự nhiên. Quá trình sản xuất hạt nhựa nguyên sinh cơ bản bao gồm:
Bước 1. Phân tách các thành phần của dầu mỏ hoặc khí gas tự nhiên.
Bước 2. Polyme hóa các thành phần để tạo thành các chuỗi phân tử dài.
Bước 3. Tạo hình các hạt nhựa có kích thước và hình dạng mong muốn.
Một số loại hạt nhựa nguyên sinh tiêu biểu có thể kể đến Polyethylene (PE), Polypropylene (PP), Polystyrene (PS), Polyvinyl chloride (PVC), Polytetrafluoroethylene (PTFE).
PVC nằm trong những loại nhựa được chọn làm nguyên liệu sản xuất phổ biến nhất
Chất độn nhựa (Filler masterbatch) được sản xuất từ các nguyên liệu có sẵn trong tự nhiên hoặc được tái chế từ các sản phẩm khác như đất sét, đá vôi, bột giấy,... Quá trình sản xuất bao gồm các bước sau:
Bước 1. Chuẩn bị nguyên liệu.
Bước 2. Nghiền hoặc xay nguyên liệu thành bột.
Bước 3. Tạo thành các hạt có kích thước và hình dạng mong muốn.
Một số loại chất độn nhựa tiêu biểu gồm: chất độn vô cơ (đất sét, CaCO3, mica), chất độn hữu cơ (bột gỗ, bột giấy, sợi cellulose)
Hạt nhựa nguyên sinh có màu trắng hoặc trong suốt, không chứa tạp chất, trong khi chất độn nhựa có đa dạng màu sắc, độ đục, độ bóng phụ thuộc vào nguyên liệu sản xuất. Nhìn chung, sản phẩm từ hạt nhựa nguyên sinh có chất lượng, độ bền tốt hơn, tính thẩm mỹ cao hơn, nhưng giá thành cao hơn và khó tái chế hơn. Sản phẩm làm từ chất độn nhựa có giá thành thấp hơn, dễ tái chế hơn, nhưng chất lượng thấp hơn, độ bền kém hơn, tính thẩm mỹ thấp hơn.
Cách phân biệt hai nguyên liệu đơn thuần nhất là quan sát bằng mắt
Phương pháp quan sát bằng mắt thường:
Hạt nhựa nguyên sinh thường có màu sắc đồng nhất, trắng sáng, bóng mịn. Filler masterbatch thường có màu sắc khác biệt so với nhựa nguyên sinh, do chứa các chất độn có màu khác nhau. Ngoài ra, filler masterbatch thường có kích thước hạt nhỏ hơn so với hạt nhựa nguyên sinh.
Phương pháp thử nghiệm bằng máy:
|
Đặc điểm |
Hạt nhựa nguyên sinh |
Chất độn nhựa |
|
Nhiệt độ chảy |
Cao |
Thấp |
|
Độ cứng |
Cao |
Thấp |
|
Độ bền |
Cao |
Thấp |
Phương pháp phân tích hoá học:
Sử dụng các phương pháp phân tích hóa học để xác định thành phần của hạt nhựa. Hạt nhựa nguyên sinh chỉ chứa nhựa, trong khi filler masterbatch chứa nhựa và các chất độn khác.
Tùy theo nhu cầu và mục đích sử dụng, người sản xuất có thể lựa chọn loại hạt nhựa nguyên sinh hoặc chất độn nhựa phù hợp.
Sản phẩm làm từ hạt nhựa nguyên sinh phù hợp với các nhu cầu sau:
- Ưu tiên chất lượng, không chứa chất độc hại: đồ dùng gia dụng, đồ chơi trẻ em, đồ điện tử,...
- Tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm: hộp đựng thực phẩm, đồ dùng ăn uống,...
Sản phẩm làm từ chất độn nhựa phù hợp với các nhu cầu sau:
- Cần giá thành thấp: túi đựng rác, túi siêu thị...
- Cải thiện tính chất sản phẩm: ống nhựa, vật liệu xây dựng...
- Thân thiện với môi trường: chai nhựa sinh học, túi sinh học…
Tuy nhiên, cả hạt nhựa nguyên sinh và chất độn nhựa đều có những tác động nhất định đến môi trường.
Theo OECD, chỉ 9% rác thải nhựa được tái chế thành công năm 2019
Hạt nhựa nguyên sinh được sản xuất từ những nguồn tài nguyên không tái tạo. Quá trình sản xuất hạt nhựa nguyên sinh cũng tiêu tốn nhiều năng lượng và phát thải khí nhà kính. Ngoài ra, hạt nhựa nguyên sinh khó tái chế và có thể tồn tại ngoài môi trường đến hàng trăm năm. Hạt nhựa nguyên sinh thải thô ra môi trường có thể gây ô nhiễm đất, nước và không khí.
Chất độn nhựa được sản xuất từ các nguyên liệu khác nhau, bao gồm đất sét, đá vôi, bột gỗ,... có thể gây ô nhiễm môi trường khi khai thác và vận chuyển. Ngoài ra, chất độn nhựa cũng có thể góp phần gia tăng chất thải nhựa. Khi các sản phẩm nhựa làm từ chất độn bị thải bỏ, cấu trúc chất độn có thể bị vỡ ra và lẫn vào môi trường.
Hiện nay, xu hướng sử dụng hạt nhựa nguyên sinh và chất độn nhựa đang có những thay đổi tích cực. Những thay đổi này sẽ giúp giảm thiểu tác động của nhựa đến môi trường và bảo vệ môi trường bền vững. Nhựa tái chế là một nguồn nguyên liệu mới thay thế nhựa nguyên sinh. Việc sử dụng nhựa tái chế giúp giảm thiểu nhu cầu sử dụng nhựa nguyên sinh, góp phần bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
Trong tương lai, chất độn nhựa sẽ được sử dụng rộng rãi hơn để cải thiện tính chất của nhựa. Các loại chất độn nhựa mới với các tính chất ưu việt cũng sẽ được phát triển.
.jpg)
.jpg)
